ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG TRÌNH, SGK MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN BẬC THPT

Thứ bảy - 04/03/2017 09:50
ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG TRÌNH, SGK
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN BẬC THPT
1. VỀ CHƯƠNG TRÌNH
1.1. Ưu điểm
* Chương trình môn Giáo dục công dân (GDCD) lớp 10, 11, 12 hiện hành có 35 tiết được thực hiện trong 37 tuần của năm học. Các Sở GD & ĐT căn cứ Công văn số 5842/BGDĐT-VP ngày 01 tháng 9 năm 2011 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc Hướng dẫn thực hiện điều chỉnh nội dung dạy học môn GDCD cấp THPT, căn cứ SGK của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam ấn hành năm 2011 để chi tiết hóa việc thực hiện dạy học phù hợp với địa phương nên nội dung khá phong phú, hấp dẫn đối với học sinh.
* Trong chương trình hiện hành, những bài bố trí từ hai tiết trở lên, các Sở GD&ĐT đã quy định khá cụ thể nội dung cho từng tiết ở một số bài. Bên cạnh đó, giáo viên có thể căn cứ vào đặc điểm, trình độ tiếp thu của học sinh, điều kiện dạy học của nhà trường để phân phối nội dung cho hợp lý. Có thể phân phối nội dung một cách cân đối cho các tiết, cũng có thể dạy phần lớn nội dung trong những tiết đầu, tiết cuối dạy phần còn lại và luyện tập, thực hành vận dụng các kiến thức đó vào cuộc sống thực tiễn (việc thay đổi phải được thống nhất trong toàn tổ, nhóm chuyên môn và được sự đồng ý của Hiệu trưởng nhà trường), tuy nhiên dù thay đổi thế nào cũng phải đảm bảo chuẩn kiến thức, kỹ năng của bài học.
* Các tiết thực hành, ngoại khoá được đưa vào trong chương trình một cách cụ thể, được thực hiện như sau:
- Từ năm học 2011-2012, thời lượng tiết thực hành, ngoại khóa được tăng lên ở các khối lớp, phù hợp với Hướng dẫn giảm tải của Bộ và mục tiêu môn học. Giáo viên bộ môn không được cắt giảm tiết thực hành ngoại khóa, phải thiết kế giáo án như các tiết dạy học bình thường, nội dung phải được thống nhất trong tổ, nhóm hàng năm trên cơ sở các nội dung đã ghi trong phân phối chương trình.
- Ngoài các vấn đề đã được thống nhất, các tổ, nhóm chuyên môn của các trường THPT có thể lựa chọn nội dung cho các tiết thực hành ngoại khoá dựa trên các vấn đề sau:
+ Vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống;
+ Những vấn đề cần thiết của địa phương tương ứng với các bài học;
+ Những vấn đề giáo dục cho học sinh ở địa phương như: trật tự an toàn giao thông; giáo dục môi trường; phòng chống HIV/AIDS, ma tuý, tệ nạn xã hội;...
+ Những gương người tốt, việc tốt, những học sinh chăm ngoan, vượt khó, học giỏi;
+ Các hoạt động chính trị của địa phương.
- Nội dung tiết thực hành, ngoại khóa có thể thay đổi từng năm nên thu hút được hứng thú tham gia của học sinh.
- Hình thức, phương pháp thực hiện: được  tổ chức thông qua nhiều hình thức như trao đổi, thảo luận, tham quan thực tế, tổ chức thi tìm hiểu; có thể mời cán bộ, chuyên gia đến nói chuyện, trao đổi,…Đặc biệt, hiện nay nhiều trường THPT đã triển khai tổ chức các hoạt động trải nghiệm sáng tạo với nhiều nội dung liên quan trực tiếp đến môn GDCD nên học sinh có nhiều hứng thú với nội dung GDCD hơn, GV khai thác được nhiều hơn giá trị của môn học GDCD.
* Đối với các tiết ôn tập học kì, giáo viên căn cứ đặc điểm tình hình học sinh ở từng khối, lớp để thiết kế giáo án, xây dựng nội dung ôn tập phù hợp với trình độ của học sinh, đảm bảo ôn tập đủ kiến thức, rèn luyện kĩ năng theo yêu cầu. GV cần hướng dẫn cho học sinh chuẩn bị trước nội dung ôn tập ở nhà để tiết ôn tập trên lớp có thể phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh.
1.2. Hạn chế
          Chương trình GDCD hiện nay nhìn chung vẫn bị đánh giá là nặng về kiến thức, hàn lâm, trừu tượng,… đặc biệt là những kiến thức thuộc nội dung Triết học Mác - Lênin (lớp 10), Kinh tế chính trị Mác – Lênin (lớp 11). Bên cạnh đó, chương trình do quá nặng về kiến thức hàn lâm nên tính thực tiễn của môn GDCD chưa thực sự cao, chưa gắn với thực tiễn sinh động của xã hội, chưa tạo được hứng thú đối với học sinh và cả giáo viên bộ môn (Ví dụ: Theo PPCT môn GDCD hiện hành thì trong cả năm học mới có 3 tiết thực hành, ngoại khóa, còn lại là học kiến thức mới, ôn tập, kiểm tra, thi).
         
2. VỀ SÁCH GIÁO KHOA
2.1. Ưu điểm
SGK môn GDCD hiện hành được biên soạn theo các nguyên tắc cơ bản, hiện đại, sát  với thực tiễn. SGK là căn cứ để đánh giá kết quả học tập nói chung và thi cử nói riêng đối với học sinh.
          Các bài trong SGK GDCD được cấu trúc thống nhất như sau:
          - Tên bài
          - Mở đầu bài học
          - Nội dung bài học
          - Tư liệu tham khảo
          - Câu hỏi và bài tập
          Việc cấu trúc SGK như vậy tạo thuận lợi cho cả GV và HS trong quá trình dạy học. Đặc biệt, phần mở đầu bài học tạo thuận lợi lớn cho GV và HS khi dẫn dắt vấn đề, giới thiệu bài học.
          Trong nội dung SGK có sử dụng những chữ in nghiêng để nhấn mạnh kiến thức (khái niệm, nội dung chính,…), những chữ in nhỏ để đặt câu hỏi, dẫn giải, chú thích,… giúp cho HS phân biệt được ý chính, ý phụ của từng phần.
2.2. Hạn chế
          Bên cạnh những ưu điểm nêu trên, SGK GDCD hiện hành còn tồn tại một số hạn chế sau:
          - Do SGK GDCD nói chung cũng như các môn khác nói riêng ở bậc phổ thông nước ta là thống nhất trong cả nước, thuộc về “độc quyền” của Bộ GD & ĐT, buộc GV phải nhất nhất giảng dạy theo (do SGK còn mang tính “pháp lệnh”). Điều này dẫn tới sự hạn chế về sự sáng tạo của giáo viên, hiệu quả dạy học chưa cao. Đồng thời, sự “độc quyền” về SGK còn khiến cho SGK không có sự cạnh tranh, chậm đổi mới, chậm đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp GD&ĐT.
- Nhiều nội dung trong môn GDCD chậm được cập nhật, chưa được làm mới nên dẫn tới hiện tượng một số giáo viên dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng, bám sát SGK thì lại không còn phù hợp với những thông tin, sự kiện mới (Ví dụ: hiện nay trong bài 7, SGK GDCD lớp 11 vẫn xác định ở nước ta có 5 thành phần kinh tế theo sự xác định của Đại hội Đảng X; nhiều nội dung về pháp luật trong SGK GDCD lớp 12 không còn đúng với sự thay đổi của luật pháp nước ta trong thời gian qua,…).
- Nội dung trong các bài học quá nặng về tính chính trị, nhẹ về giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống nên nhiều người coi môn GDCD như là một môn chính trị, phục vụ cho mục đích chính trị. Điều này gây tâm lý nặng nề, chán nản cho cả GV và HS trong quá trình dạy học.
- Cách trình bày nội dung trong SGK còn đơn điệu, thiếu tính trực quan nên khó tạo được hứng thú đọc SGK cho HS.
 
 

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết
Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây